Na dagen onderhandelen hebben de Europese regeringsleider overeenstemming bereikt over de nieuwe meerjarenbegroting en een herstelfonds van 750 miljard Euro als antwoord op de coronacrisis. Om echt een machtsblok te blijven vormen tussen USA en China heeft Europa een gezamenlijke industriepolitiek nodig.

Op 10 maart presenteerde de Europese Commissie een nieuwe industriestrategie. Hierin publiceert de Commissie een aantal initiatieven die de overgang naar een groene en digitale economie moeten ondersteunen. Een nieuwe industriestrategie voor een wereldwijd concurrerend, groen en digitaal Europa. De strategie bestempelt het behalen van klimaatneutraliteit tegen 2050 als een van de belangrijkste prioriteiten en benadrukt dat het alles in het werk te willen stellen om de slagkracht van de Europese bedrijven vast te houden in het belang van het behoud van het wereldwijde concurrentievermogen van de EU.

In de toelichting op de strategie staat dat de eengemaakte markt de bedrijven in de EU een grote binnenlandse markt biedt, waardoor de handel en concurrentie worden gestimuleerd en de efficiëntie wordt vergroot. Een betere integratie en werking van die markt kan op allerlei gebieden voor extra groei zorgen, zoals in de industriegoederen waar een extra groei van 183 tot 269 miljard euro per jaar mogelijk is en in de diensten waar 338 miljard euro extra per jaar te realiseren valt. Dit komt neer op een verhoging van het bbp van de EU met ongeveer 12%.

Maar het betreft een strategie en deze moet nog worden uitgewerkt. Hoeveel tijd gaat dit kosten en ligt er dan werkelijk beleid? En wat is nieuw ten opzichte van de industrie strategie uit 2017? Deze vraag vroeg Eurocommissaris Vestager zich ook zelf af en daarop gaf zij als antwoord dat dit te maken heeft met de groene en digitale transitie. Maar wat dit nu precies inhoudt wordt niet helder. Zij benadrukt dat het voorlopig gaat om een strategie. Maar is dit voldoende om tegenwicht te bieden tegen USA en China?

China heeft al jarenlang een politiek die van China de belangrijkste handelsmacht ter wereld moet maken. Het eerste is het strategische plan ‘Made in China 2025’ dat in 2015 werd gepresenteerd. De bedoeling van dit plan is dat de Chinese economie grotendeels zelfvoorzienend kan worden in een tiental high-tech gebieden: de farmaceutische industrie, lucht- en ruimtevaartindustrie, de auto industrie, energie-, materiaal-, spoorweg-, en informatietechnologie en maritieme, biomedische, landbouw-, en roboticatechnologie en China wil die industrieën op de langere termijn mondiaal kunnen domineren.

De andere pijler waarop China koerst om de USA van de troon te stoten is de ‘Nieuwe Zijderoute’ en staat ook wel bekend als het ‘Gordel- en Weginitiatief’ (Belt and road initative). Dit plan werd in 2013 gepresenteerd en betreft een een handelsnetwerk verspreid over drie continenten – Azië, Europa en Afrika en raakt bijna twee derde van de wereldbevolking en omvat meer dan 1000 miljard aan investeringen in infrastructuur; zowel over weg, spoor en water.

China kan dit financieren met de handelsoverschotten. Alleen al met Europa was in 2019 het handelsoverschot 164 miljard en volgens Jonathan Holslag in zijn boek de zijderoute tussen 2008 en 2018 1400 miljard. Op deze manier probeert China niet alleen de belangrijkste speler te worden in bepaalde industrieën, zoals hierboven geschetst, maar breidt China ook haar invloedssfeer uit. Zelfs tot in Europa, zoals in landen als Hongarije, Kroatië en Servië, maar ook Griekenland en Italië staan open voor deelname in het project.

De deelnemende Europese landen geven aan dat de zijderoute kansen biedt. Meestal zijn dit de wat armere landen. Maar er zijn ook tegengeluiden die aangeven dat de deelnemende landen te afhankelijk worden van China. En waar dat toe kan leiden hebben we wel gezien in de afgelopen maanden met tekort aan mondkapjes en andere producten en grondstoffen uit China. De roep in de politiek, maar ook bij werkgeversorganisatie VNO NCW en branchevereniging FME, voor een gezamenlijke Europese industriepolitiek om een vuist te maken tegen China en USA wordt steeds luider. Naar mijn mening kan Europa alleen tegenwicht bieden als het gezamenlijk optrekt en een Europese industriepolitiek ontwikkelt.

 

Deel dit bericht

twitterredditpinterestlinkedinmail